Wij mensen zijn druk bezig met het ontwikkelen en ondertussen ook al op grote schaal gebruiken van Kunstmatige Intelligentie (KI).
Dat is soms handig, maar toch ook een probleem. We begrijpen namelijk nog lang niet hoe onze eigen intelligentie en ons eigen bewustzijn precies werken, maar we bouwen wel aan vormen van kunstmatige intelligentie die niet alleen even goed als onze eigen intelligentie moeten gaan werken, maar zelfs beter!
Dat lijkt me vooralsnog gedoemd te mislukken.
Natuurlijk, KI kan heel nuttig zijn! Voorlopig zeker voor eenvoudige repeterende handelingen, berekeningen, ontwerpen en beslissingen. En nu de markt overspoeld wordt met KI-systemen, zullen de ontwikkelaars verder moeten innoveren.
De huidige KI-systemen zijn vrijwel allemaal gebaseerd op zogenaamde ‘large language models’ (LLM’s). Dat betekent dat de ontwikkelaars gigantische hoeveelheden tekst en andere data kopiëren, vaak op illegale wijze (een dringend ethisch en juridisch probleem!), en die ‘voeden aan’ hun software.
Daarmee hebben ze software ontwikkeld die ons niet alleen letterlijk kan napraten, maar ook kan voorspellen wat we gaan zeggen nog voordat we het gezegd hebben! Soms doet die dat op een verbluffend overtuigende wijze, maar vaker werkt die nogal klungelig. Dat komt niet alleen doordat KI zelf nog niet optimaal functioneert, maar ook door de vaak dubieuze data waarmee ze gevoed wordt.
Pas in de laatste jaren hebben de ontwikkelaars ontdekt dat enkel het voeden van enorme hoeveelheden data aan AI niet afdoende is – iets dat toch voor de hand lijkt te liggen, maar dat blijkbaar niet evident is voor deze veelal teruggetrokken en autistische jonge mannen – en inmiddels bouwen ze dus hun eerste corrigerende mechanismes in. Ze lijken zich te hebben gerealiseerd dat er meer komt kijken bij intelligentie dan alleen het kopiëren, hergroeperen en voorspellen van data (wat afdoende was voor een goede schaakcomputer), en dat corrigeren en bijsturen ook belangrijke aspecten van menselijke intelligentie zijn (goh!).
Die correctieve mechanismes ontwikkelen ze met behulp van goedkope arbeidskrachten in arme landen, die de geproduceerde ‘intelligente’ teksten, beelden en geluiden op fouten en op kwalijke zaken als vooringenomenheid, racisme, seksisme, etc. moeten controleren. Hopelijk blijft het daar niet bij en betrekken ze er ook teams van specialisten uit wetenschappelijke gebieden als neurologie, psychologie en ethiek bij. Kortom: de toch-nog-niet-zo-intelligente resultaten moeten eerst dus nog flink bijgeschaafd worden.
En dan zit je nog met het probleem dat Kunstmatige Intelligentie heel goed en overtuigend kan liegen. Ze is tenslotte niet geïnteresseerd in de waarheid of in normen en waarden, maar in het voorspellen van wat de meest logische volgende woorden en zinnen (of beelden of geluiden) zijn die ze op verzoek van ons moet produceren.
Ook dit vormt een groot ethisch en juridisch dilemma! Met behulp van KI gegenereerde, overtuigende desinformatie heeft al gezorgd voor grote ongewenste effecten in de politiek en in de manier waarop mensen met elkaar omgaan. En dit is nog maar het begin.
Hoewel Kunstmatige Intelligentie prachtige zinnen kan produceren, laat de inhoud dus vaak nog flink te wensen over. En dat is logisch. KI kan menselijke intelligentie niet imiteren, laat staan overtreffen, door simpelweg te voorspellen wat het volgende is dat wij mensen zouden zeggen of tonen, op basis van die enorme zooi aan (kwalitatief dubieuze) data waarmee het gevoed wordt. Zelfs niet met een ingebouwd rudimentair correctiemechanisme.
Dat is niet hoe intelligentie werkt! Het is een grove onderschatting van de schitterende complexiteit van ons bewustzijn, ons denkvermogen, onze creativiteit, ons gevoelsleven, onze herinneringen, onze ervaringen, onze associaties, onze interpretaties, onze onderlinge interacties en verbindingen, enzovoort. Kortom van alles wat samen onze complexe intelligentie vormt.
Misschien moeten we wat minder ambitieus zijn en eerst maar eens een kunstmatige vorm ontwikkelen van dat waar we als mensheid veel beter in zijn: onze domheid! Onze ongebreidelde onzinnige stupiditeit!
Laten we eerst Kunstmatige Domheid (KD) ofwel Artificial Stupidity (AS) ontwikkelen!
Daar kan tenslotte niet veel mis mee gaan (LOL), het heeft een veel grotere kans van slagen en daar kunnen we nog eens flink mee lachen ook!
En dan weten we gelijk wat we vooral NIET moeten doen als we ons weer op Kunstmatige Intelligentie richten…