essay door BeaG

BG 148 – Populistische politici

Het politieke debat was ooit een – strijdbare – uitwisseling van standpunten en argumenten om als volksvertegenwoordigers tot een overeenstemming te komen in het belang van het volk. Tegenwoordig lijkt het vooral een podium voor megalomane narcisten (spiegelbeeldliefhebbers met grootheidswaanzin) om zichzelf te presenteren aan hun achterban.

Populisten zijn mensen die je manipuleren (je bang maken en geruststellen) in hun eigen belang en ten bate van hun eigen populariteit, door middel van leugens. Gelukkig eindigt een democratie niet zodra populistische leiders onwaarheden vertellen. Het grootste deel van de politiek en de journalistiek blijft gewoon doen wat het moet doen en blijft weerwoord bieden. Dat geeft ook het volk de gelegenheid door schaamteloze onjuistheden heen te prikken.

Het is niet uit kwaadaardigheid dat mensen (vooral online) opgesloten raken in een bekrompen groepsbubbel van complotbedenkers en -verspreiders, maar eerder uit domheid, verwardheid en angst, nu we als mens geconfronteerd worden met steeds snellere veranderingen in onze maatschappij, en met grote en soms beangstigende wereldwijde uitdagingen, zoals vernietiging van de natuur, klimaatverandering, mondialisering en verregaande automatisering. Ontkenning van de werkelijkheid (je kop in het zand steken) en het terugverlangen naar een geromantiseerd verleden lijken dan aantrekkelijke opties. En de moderne technologie stimuleert de groei en instandhouding van zulke virtuele bubbels.

Willen we meer vooruitgang boeken in de politiek, en de problemen die op ons pad komen efficiënt en daadkrachtig aanpakken, dan zullen we die bubbels moeten doorprikken. Ook zullen we het aantal politieke partijen naar een werkbaar minimum terug moeten brengen, en weer open moeten staan voor de standpunten en argumenten van de ander. De ander die anders denkt en leeft dan wij, maar daarom nog niet onze ‘tegenstander’ is. Het politieke debat moet weer gericht zijn op het bereiken van overeenstemming in het belang van het volk. Niet het eigenbelang van de politieke leiders, maar de aanpak van de meest urgente problemen moet weer het hoogst op de agenda komen te staan.

Gebruik je verstand en laat je geen onzin wijsmaken, hoe aantrekkelijk en troostend die soms ook klinkt, zoals: ‘de opwarming van de Aarde is een verzinsel van onze tegenstanders’. Bedenk in plaats daarvan wat jij kunt doen als stapje op weg in de goede richting. Want als alle mensen zulke stapjes zetten, kunnen we samen veel bereiken. Veel meer dan politici die uit hun nek bazelen.

BG 136 – Muziek en Tijd

Eén van de redenen waarom wij mensen zo van muziek houden, is dat we daarmee grip krijgen op de tijd. De tijd die ons vaak een machteloos gevoel geeft, door meedogenloos voorbij te vliegen. Met muziek grijpen we hem vast, verbinden we hem aan tonen, aan ritmes en aan melodieën. We geven structuur aan de tijd en arrangeren die zo dat we ervan kunnen genieten. De basis van muziek is meestal een fundamenteel ritme, net als onze hartslag, of, op een grotere schaal, het komen en gaan van uren, dagen en seizoenen. Dat ritme, die variabele beat, dicteert het tempo en houdt de tijd voor ons bij. Juist omdat het leven zo vluchtig is, houden we van nature van patronen en herhalingen, van herkenbare ritmes en arrangementen en van onverwachte afwijkingen daarvan. Muziek heeft invloed op onze hartslag en maakt emoties bij ons los. We kunnen met behulp van muziek onze perceptie van de tijd beïnvloeden en die naar ons eigen genoegen vormgeven. En we kunnen, in tegenstelling tot de kloktijd, die alweer achter ons ligt voordat we ons van hem bewust zijn, muziek telkens opnieuw beleven wanneer we maar willen.

BG 130 – Onze hebzucht beteugelen

Wat als we stoppen met het produceren en consumeren van veel overbodige producten? Die producten die alleen maar geproduceerd worden om de economie gaande te houden en de oneindig diepe zakken van de rijke industriëlen te vullen. Vooral wegwerpproducten.
Wat als we ons focussen op dat wat we écht nodig hebben en dat op een zo duurzaam mogelijke manier produceren?
Dat we afwegingen maken: beter wat meer van dit en wat minder van dat.
Op het aardoppervlak dat we nu gebruiken om vlees te produceren, vooral rundvlees, kunnen we honderd keer zoveel plantaardig voedsel verbouwen.
Daarmee halen we ook nog eens veel koolstof uit de lucht, in plaats van er meer aan toe te voegen.
We hoeven niet persé vegetariër te worden, tenslotte zijn we van nature omnivoren, maar een aantal dagen per week zonder vlees zullen ons geen kwaad doen, als we ervoor zorgen dat we de voedingsstoffen die we op die manier missen via andere producten binnenkrijgen.
Wat als we streven naar een circulaire economie, waarin afvalstoffen de grondstoffen vormen voor het produceren van andere, duurzame producten?
Waarin we dat wat we niet meer nodig hebben …

Read More »BG 130 – Onze hebzucht beteugelen

BG 126 – Liefde voor taal

Veel mensen lezen niet graag meer.
Boeken, lange teksten, laat maar!
Geef ons maar passief vermaak
en korte samenvattingen.
TLDNR (too long, did not read).

We zitten liever op sociale media,
we gamen liever, we kijken films,
we streamen series.
Daar is niks mis mee. Maar…
we lezen niet (graag) meer.
Daardoor verliezen we taalvaardigheid
en ons plezier in lezen.

We raken achter …

Read More »BG 126 – Liefde voor taal

BG 123 – Verjaardag

Vandaag ben ik 58 jaar geworden.
Dat kun je met de beste wil van de wereld geen middelbare leeftijd meer noemen, tenzij je gelooft dat ik 116 jaar oud ga worden.
Ik ben al flink over de helft en ook al flink versleten, maar heb veel wijze lessen geleerd.
Dat we zelf bepalen wat de zin van ons leven is, bijvoorbeeld.
Dat we niet door andere mensen moeten laten bepalen wie wij zijn en wat wij met ons leven moeten doen.
Dat het leven bestaat uit tijd, dat het eindig is, dat het steeds sneller lijkt te gaan.
Dat ook wijzelf bestaan uit tijd en dus eindig zijn. Dat die eindigheid het leven juist de moeite waard maakt, kostbaar maakt.
En dat we aan die vluchtige tijd zin kunnen geven door …

Read More »BG 123 – Verjaardag

BG 121 – De macht van de (oude) witte mannen

Dat witte hetero mannen – ook degenen die al lang met pensioen hadden moeten zijn – grotendeels de dienst uitmaken in onze maatschappij, is niet (zoals zij zelf en ook veel vrouwen denken) te danken aan hun superieure brein en hun superieure kracht en vindingrijkheid. In tegendeel.
Dat witte mannen denken dat ze automatisch recht hebben op alle topposities in de politiek, in bedrijven, in verenigingen en thuis, komt omdat ze, nou ja, vrij dom zijn.
En omdat ze een bord voor hun kop hebben.

Er zijn veel dingen die (oude) witte mannen zich niet realiseren.
Zoals bijvoorbeeld dat vrouwen over het algemeen beter zijn in leidinggeven en in het tegelijk over meerdere belangrijke zaken verdelen van hun aandacht.
Dat vrouwen beter zijn in het detecteren en analyseren van problemen, in het vinden van creatieve oplossingen, in het kiezen van de meest effectieve en meest efficiënte oplossing, en in het plannen van de uitvoering daarvan.
Dat vrouwen minder geneigd zijn tot agressie, geweld en het doordrammen van hun eigen mening, en dat ze beter luisteren. Niet alleen luisteren naar wat er gezegd wordt, maar vooral ook naar dat wat niet hardop wordt uitgesproken.
Dat vrouwen minder belang hechten aan…

Read More »BG 121 – De macht van de (oude) witte mannen

BG 110 – Gedachten over het internet en de sociale media

Er is op zich niks mis met het internet en met de sociale media.
Ze zijn heel nuttig en populair.

Maar omdat politiek, onderwijs, zorg en wetgeving altijd achterlopen op de technologische ontwikkelingen, zeker sinds de exponentiële groei die eigen is aan de digitalisering, zijn er een aantal zaken scheefgetrokken.
– Een handjevol computernerds is door de introductie van het internet, de online commercie en de sociale media absurd rijk geworden. Het wordt tijd dat we die extreme rijkdommen terug de maatschappij in pompen. We zouden met dat geld zelfs de klimaatproblemen kunnen oplossen en de natuur kunnen herstellen.
– Datzelfde handjevol computernerds is, bij gebrek aan passende wetgeving, veel te machtig geworden. Het wordt hoog tijd dat we die macht teruggeven aan de door ons gekozen volksvertegenwoordigers.
– Een grote groep gebruikers van het internet en de sociale media is onbedoeld verslaafd geraakt aan dopaminekicks, koopverslaafd geraakt, slachtoffer geworden van psychische problemen en/of overtuigd geraakt van extreme en onjuiste denkwijzen.

Maar nu terug naar de techniek.
Het internet is een prachtig systeem dat het merendeel van de mensen toegang geeft tot vrijwel alle bestaande kennis. Daar hebben we allemaal baat bij.
De sociale media zijn bedacht om ons sociale verkeer te vergemakkelijken en te revolutioneren. Ook dat is goed gelukt.
Maar niet op de manier die we voor ogen hadden.

Wat blijkt? …

Read More »BG 110 – Gedachten over het internet en de sociale media